Kısa cevap
Sepetli vinçle budamada kesimi yapan kişi sepetten dala yaklaşır ve dalları küçük parçalar hâlinde, düşeceği yeri kontrol ederek keser. Kuru, çatlak ya da çatıya ve hatta uzanan dallarda mevsim beklenmez; elektrik hattına yakın dallarda önce hattın durumu değerlendirilir. Kamusal alandaki ve koruma altındaki ağaçlarda izin gerekebilir.
Budama ile ağaç kesimi arasındaki fark nedir?
Budama, ağacın sağlığını ve biçimini korumak için yalnızca seçilen dalların alınmasıdır; kesim ise ağacın tamamen kaldırılmasıdır. Budamada ağaç yerinde kalır: kuru dallar temizlenir, çatıya ya da pencereye uzanan kollar kısaltılır, sık taç seyreltilerek rüzgâr yükü azaltılır. Kesimde amaç, ağacı çevresine zarar vermeden parça parça indirmektir.
Hangi işin gerektiğine ağacın durumu karar verir. Gövdesi sağlam, yalnızca birkaç dalı sorun çıkaran bir ağaç için kesim gereksiz bir kayıptır. Gövdesinde derin çürük, kök tarafında kalkma ya da belirgin eğilme olan bir ağaç ise budamayla güvenli hâle gelmeyebilir; bu kararı ağacı inceleyen peyzaj ya da ağaç bakım uzmanı vermelidir.
Kesimi budama ekibiniz ya da peyzaj firmanız yapar. Biz operatörlü sepetli vinçle kesimi yapan kişiyi dalın tam yanına, dengeli bir çalışma noktasına taşırız.
Ağacın boyunu kısaltmak için tepesini düz bir hatla kesmek sık istenen ama önerilmeyen bir uygulamadır. Tepesi kesilen ağaç kısa sürede kesim yerinden çok sayıda zayıf sürgün verir; bu sürgünler gövdeye iyi tutunmadığı için birkaç yıl sonra kırılma riski taşır. Boy kısaltılacaksa dallar, bir yan dalın hemen üzerinden kesilerek seyreltilmelidir. Ağaç tamamen kesildiğinde ise geride kalan kütük ve kök ayrı bir iştir; kütük öğütme farklı bir makineyle yapılır.
Budama için en uygun mevsim hangisidir?
Budama için genel olarak ağacın dinlenme dönemi, yani yapraklar döküldükten sonra ve ilkbaharda özsu yürümeden önceki dönem uygun kabul edilir. Bu dönemde dalların yapısı yapraksız olduğu için net görünür, kesim yaraları da ilkbaharla birlikte daha hızlı kapanır. Dondurucu soğuk günlerde ise kesim yapılmaz; donmuş dal kolay çatlar, aracın çevresindeki zemin de buz tutar.
Türe göre farklılıklar vardır. İlkbaharda çiçek açan bazı ağaçlar çiçeklenmeden sonra budanır, meyve ağaçlarında da budama zamanı türe göre değişir. Kuşların yuva yaptığı ilkbahar aylarında yoğun budamadan kaçınmak da yaygın bir uygulamadır. Kuru, kırık ya da sarkan dallarda ise mevsim beklenmez; bu dallar risk oluşturduğu anda alınmalıdır.
Bir dalın tehlikeli olduğu nasıl anlaşılır?
Yaz ortasında yaprak vermeyen, kabuğu dökülmüş ya da gövdeyle birleştiği yerde çatlak bulunan dal tehlikeli kabul edilir. Bu dallar fırtınada, ağır kar yükünde ya da hiçbir uyarı vermeden kırılabilir. Aşağıdaki belirtilerden biri varsa dalın altını kullanmayı bırakıp kontrol yaptırmak doğru olur:
- Kurumuş, yapraksız ya da kabuğu soyulmuş dallar
- Gövdeyle dal arasında ya da çatalda yarık ve çatlak
- Kırılıp başka dallara takılı kalmış, askıda duran parçalar
- Gövdede kovuk ve çürük, dibinde ya da üzerinde mantar oluşumu
- Çatıya, cepheye, pencereye ya da elektrik hattına değen kollar
- Ağacın kısa sürede belirgin biçimde eğilmesi, dibindeki toprağın kabarması
Ankara'da kışın yağan ıslak ve ağır kar en çok bu tür zayıf dalları kırıyor. Sonbaharda yapılan bir kontrol, kış ortasında çatıya ya da otoparktaki araçların üzerine düşen dal sorununu büyük ölçüde önler.
Dallar neden parça parça indirilir?
Büyük bir dal tek seferde kesilirse düşeceği yön ve hızı kontrol edilemez; parça parça kesmek, her parçanın ağırlığını ve düşeceği yeri yönetmeyi sağlar. Kesim dalın ucundan başlar ve gövdeye doğru ilerler. Çatının, cam bir seranın ya da park etmiş araçların üzerindeki dallarda parçalar halatla bağlanıp kontrollü biçimde sarkıtılır.
Ağacın tamamen kaldırılması gereken durumlarda da yöntem aynıdır: önce yan dallar alınır, ardından gövde yukarıdan aşağı bölümler hâlinde kısaltılır. Sepetli vinç bu işte kesimi yapan kişiyi her aşamada uygun yüksekliğe taşır. Kesilen parçalar sepete yüklenmez, bom kesilen dalın düşme hattında bırakılmaz ve araç dalın altına değil güvenli yan bölgeye kurulur.
Destek ayaklarının yeri ağaç işlerinde ayrıca önem taşır. Ağaç dibindeki yumuşak toprak, kök boşlukları ve sulama sonrası çamurlaşan çim ayağın batmasına yol açabilir. Bu yüzden aracı mümkün olduğunca asfalt ya da beton bir zemine kurup yatay erişimle ağaca yaklaşmayı tercih ediyoruz.
Elektrik hattına yakın dallarda ne yapılmalı?
Elektrik hattına değen ya da hatta çok yakın olan dallar, hattın durumu netleşmeden kesilmemelidir. Islak dal elektriği iletebilir; hatta değen bir dala dokunmak, kesimi yapan kişi kadar aşağıda bekleyenler için de tehlikelidir. Metal bir platformun hatta yaklaşması ise başlı başına bir risktir ve hatla aradaki güvenli mesafe her zaman korunmalıdır.
Böyle durumlarda hattın sahibi olan dağıtım şirketine haber verilmesi, gerekiyorsa enerjinin kesilmesi ya da kesimin onların koordinasyonunda yapılması gerekir. İşe başlamadan hattın konumunu ve türünü, yani ev bağlantı kablosu mu yoksa bir dağıtım hattı mı olduğunu birlikte değerlendiriyoruz. Güvenli mesafe sağlanamıyorsa çalışmıyoruz; bu, işin bir süre ertelenmesi anlamına gelse de doğru karar budur.
Kesim sırasında aşağıdaki alan nasıl güvenli tutulur?
Kesim süresince dalın düşebileceği alanın tamamı şeritle kapatılır ve yerde bu alanı kontrol eden bir kişi bulunur. Düşme alanı yalnızca dalın tam altı değildir; dal yere çarptığında sekebilir, ince uçlar rüzgârla birkaç metre öteye savrulabilir. Bu yüzden kapatılan alan dalın uzunluğundan geniş tutulur.
- Alanın içindeki araçlar çalışma başlamadan çekilir, bahçe mobilyası ve saksılar kaldırılır.
- Yerdeki kişi kask ve gözlük takar, sepetteki ekiple sesli ya da işaretle haberleşir.
- Site ve apartmanlarda komşulara önceden haber verilir; motorlu testere sesi nedeniyle çalışma saati makul tutulur.
- Kesilen dallar yürüme yolunda bırakılmaz, iş ilerledikçe kenara toplanır.
Okul, park ya da hastane gibi yaya yoğunluğu yüksek yerlerin yakınındaki ağaçlarda çalışmayı bu alanların en sakin olduğu saatlere almak riski belirgin biçimde azaltır.
Kamusal alandaki ağaçlar için izin gerekir mi?
Kaldırımdaki, parktaki ya da yol kenarındaki ağaçlar genellikle belediyenin sorumluluğundadır ve bunlara müdahale için izin gerekebilir. Kendi bahçenizdeki bir ağaç için bile, alan koruma altındaysa ya da ağaç tescilliyse kesim ve bazı budama işleri izne bağlı olabilir. Gölbaşı'ndaki Mogan ve Eymir göllerinin çevresi bu tür alanlara örnektir; ayrıntıları Gölbaşı sayfamızda anlattık.
İzin şartları alanın durumuna ve ilgili kuruma göre değişir. Bu yüzden işin başında ağacın kime ait olduğunu ve izin gerekip gerekmediğini ilgili kurumdan öğrenmenizi öneririz. Site bahçelerindeki ağaçlarda ise kararın yönetim tarafından alınmış olması, sonradan çıkabilecek anlaşmazlıkların önüne geçer.
Budama ve dal kesiminden önce neler kontrol edilmeli?
İşe başlamadan önce ağacı, çevresini ve aracın kurulacağı yeri birlikte gözden geçirmek, sahada yaşanabilecek sürprizlerin çoğunu ortadan kaldırır. Aşağıdaki tablo, telefonda ya da fotoğrafla değerlendirme yaparken sorduğumuz soruları özetliyor.
| Kontrol | Ne öğrenmek istiyoruz? |
|---|---|
| Ağacın yüksekliği ve dalların konumu | Çalışılacak noktanın yerden yüksekliği ve yola ya da duvara uzaklığı |
| Altındaki alan | Çatı, sera, araç, yürüyüş yolu ya da oyun alanı olup olmadığı |
| Elektrik ve iletişim hatları | Hattın türü ve dallara uzaklığı |
| Aracın duracağı zemin | Asfalt, beton, toprak ya da çim; kök ve rögar kapağı durumu |
| Ağacın sahibi ve izin durumu | Kamusal alan, site ortak alanı ya da koruma bölgesi olup olmadığı |
| Dalların toplanması | Kesilen dalların kim tarafından, nereye götürüleceği |
Bahçeli evlerin çok olduğu Bağlıca gibi bölgelerde aracın bahçe duvarının dışından ne kadar uzanabileceği belirleyici oluyor; bu konuyu Etimesgut sayfamızda da ele aldık. Çatıya uzanan dallar oluk tıkanmasının da başlıca sebebi olduğundan budamayı oluk ve çatı bakımıyla birlikte planlamak işe yarar.
Ağacın ve çevresinin birkaç fotoğrafını WhatsApp'tan gönderin ya da +90 507 328 37 38 numarasını arayın; aracın nereye kurulacağını ve işin nasıl yapılacağını birlikte netleştirelim. Hizmetin kapsamı ağaç budama ve kesimi sayfamızda.
Sık sorulan sorular
Elektrik hattına değen bir dalı kendim kesebilir miyim?
Kesmemelisiniz. Islak ya da hatta değen bir dal elektriği iletebilir. Önce hattın sahibi olan dağıtım şirketine haber verin; enerji kesintisi ya da koordinasyon gerekip gerekmediği netleştikten sonra kesim planlanır.
Kışın ağaç budaması yapılır mı?
Yapılır; yaprakların döküldüğü dinlenme dönemi budama için genel olarak uygun kabul edilir. Ancak dondurucu soğukta, buzlanma olan günlerde ya da ağır kar yükü altındaki ağaçlarda çalışılmaz.
Ağacı tamamen kesmek için sepetli vinç yeterli mi?
Binaya, hatta ya da araçlara yakın ağaçlarda sepetli vinç, ağacı yukarıdan aşağı parça parça indirmek için kullanılır. Önce yan dallar, sonra gövde bölümler hâlinde alınır; çok ağır gövde parçaları için ayrı bir kaldırma planı gerekebilir.
Kesilen dalların toplanması işe dahil mi?
Dalların toplanması ve götürülmesi işin kapsamına göre değişir. Bu konuyu budama ekibiniz ya da site yönetimiyle birlikte işin başında netleştiriyoruz.


