Kısa cevap
Konut binalarında bir kat yaklaşık 3 metre kabul edilir; çatı, oluk ve saçak işlerinde çatı hizasına 1–2 metre pay eklenir. Örneğin 5 katlı bir apartmanın çatı hizası yaklaşık 15 metredir ve oluk işi için 17 metre civarında çalışma yüksekliği gerekir. Araç binadan uzakta kalacaksa bu değer yetmeyebilir; sepetli vincimizin çalışma yüksekliği 30 metredir.
Sepetli vinç için aradığınızda ilk duyacağınız soru "Kaç metre?" olur. Çoğumuz binayı kat sayısıyla biliriz, ama doğru planlama için kat sayısını metreye çevirmek, çalışılacak noktanın tam yerini belirlemek ve aracın nereye kurulacağını hesaba katmak gerekir. Aşağıda bu hesabı sahada nasıl yaptığımızı adım adım anlatıyoruz.
Bir kat kaç metre sayılır?
Konut binalarında bir kat, döşeme kalınlığıyla birlikte yaklaşık 2,8 ile 3,2 metre arasındadır; pratik hesap için 3 metre kabul edilir. Buna göre 5 katlı bir apartmanın çatı hizası yerden yaklaşık 15 metre, 8 katlı bir apartmanınki yaklaşık 24 metredir.
İş yerlerinde bu hesap değişir. Zemin katı dükkân olan binalarda giriş katı 4 metreyi, ofis ve iş merkezlerinde katlar 3,5 ile 4,5 metreyi bulabilir. Fabrika ve depolarda tek bir kat 6 metreyi rahatlıkla geçer, bazı depolarda çatı mahyası 10 metrenin üzerindedir. Kısacası "5 katlı" ifadesi bir apartmanda 15 metreyi, bir iş merkezinde 20 metreyi gösterebilir.
Hesabı değiştiren küçük ayrıntılar da vardır. Yüksek giriş katı ya da yarı bodrum binayı bir metre kadar yükseltir; çatı katı, parapet duvarı ve asansör kulesi çatı hizasının üstüne eklenir. Dikmen, Keçiören ve Mamak'taki gibi eğimli sokaklarda ise binanın arka cephesi, ön cepheden bir ya da iki kat daha yüksek olabilir. Bu yüzden telefonda "kaç katlı?" sorusundan çok "çalışılacak nokta yerden kaç metre?" sorusu işe yarar.
Çalışma yüksekliği ile sepet yüksekliği aynı şey mi?
Hayır; çalışma yüksekliği, sepette duran bir kişinin elini uzatarak ulaşabildiği yüksekliktir ve sepet tabanının yaklaşık 2 metre üstündedir. Sektörde platformlar çoğunlukla çalışma yüksekliğiyle tanıtılır; sepet tabanının çıkabildiği en yüksek nokta, yani platform yüksekliği, bundan yaklaşık 2 metre azdır.
Bunu bilmek iki yönden önemli. Birincisi, çalışılacak nokta yerden 20 metredeyse 20 metre çalışma yüksekliği kâğıt üzerinde yeterlidir; ayrıca 2 metre eklemenize gerek yoktur. İkincisi, kâğıt üzerindeki yeterlilik sahada her zaman yetmez. Çatı oluğunu temizlemek, saçağın üstüne uzanmak ya da kiremit aktarmak gibi işlerde sepetin çatı hizasının biraz üstüne çıkması gerekir; bu tür işlerde hesaba 1 ile 2 metre pay eklemek doğru olur.
Kolları omuz hizasının üstünde uzun süre tutarak çalışmak da yorucudur. Matkapla delik açmak, ağır bir armatürü yerine oturtmak ya da klima dış ünitesinin bağlantısını yapmak gibi işlerde çalışma noktasının göğüs hizasında kalması işi hem hızlandırır hem daha güvenli kılar. Bu yüzden payı belirlerken yapılacak işin türüne de bakıyoruz. Bomun, sepetin ve destek ayaklarının nasıl çalıştığını sepetli vinç nedir, nasıl çalışır yazımızda anlattık.
Kat sayısına göre ne kadar çalışma yüksekliği gerekir?
Konut binalarında kat başına 3 metre hesabıyla gereken çalışma yüksekliği aşağıdaki tablodaki gibidir. Değerler, aracın cepheye yakın kurulabildiği durum için yaklaşık hesaptır; kat sayısına zemin kat dahildir.
| Kat sayısı | Çatı hizası (yaklaşık) | En üst kat cephesi için | Çatı, oluk ve saçak işi için |
|---|---|---|---|
| 2 katlı | 6 m | 5–6 m | 8 m |
| 3 katlı | 9 m | 8–9 m | 11 m |
| 4 katlı | 12 m | 11–12 m | 14 m |
| 5 katlı | 15 m | 14–15 m | 17 m |
| 6 katlı | 18 m | 17–18 m | 20 m |
| 7 katlı | 21 m | 20–21 m | 23 m |
| 8 katlı | 24 m | 23–24 m | 26 m |
| 9 katlı | 27 m | 26–27 m | 29 m |
| 10 katlı | 30 m | 29–30 m | 32 m |
Tablodaki değeri platformun çalışma yüksekliğiyle karşılaştırmanız yeterli. Sepetli vincimizin çalışma yüksekliği 30 metredir. İhtiyacınız bu değerin altında kalıyor ama aradaki fark bir iki metreyse, aracın binaya ne kadar yaklaşabileceğine bakmadan karar vermiyoruz; çünkü bir sonraki başlıkta anlatılan yatay erişim bu farkı kolayca kapatabilir.
İş yeri ve sanayi yapılarında kat başına 4 ile 4,5 metre hesaplayın. Örneğin 4 katlı bir iş merkezinin çatı hizası 16 ile 18 metre arasında olabilir; bu, tablodaki 6 katlı konuta yakındır. Depo ve fabrikalarda kat sayısı yerine doğrudan yerden ölçü istemek en sağlıklısıdır.
Aracın binaya uzaklığı erişimi nasıl değiştirir?
Araç binadan uzaklaştıkça bom yana doğru açılır ve ulaşılabilen yükseklik azalır. Bunu duvara dayalı bir merdivene benzetebilirsiniz: merdivenin ayağını duvardan uzaklaştırdıkça tepesi aşağı iner. Bomun boyu sabit olduğu için yataydaki her metre, dikeyde bir miktar kayıp demektir.
Her platformun üreticisi bunu bir çalışma diyagramıyla gösterir. Diyagram, sepetin hangi yatay mesafede hangi yüksekliğe çıkabildiğini ve sepetteki yüke göre bu alanın nasıl daraldığını anlatır. Platformun tanıtımında yazan en yüksek değer, bomun neredeyse dik durduğu ve aracın çalışma noktasının hemen önüne kurulduğu durum içindir.
Sahada aracı cepheden uzak tutan şeyler çoğu zaman bellidir: bahçe duvarı ve ön bahçe, site içindeki yeşil alan, kaldırım boyunca park etmiş araçlar, binanın önündeki ağaç sırası ya da aracın çıkamayacağı merdivenli bir giriş. Bağlıca ve Çayyolu gibi bahçeli yapıların çok olduğu bölgelerde bu durumla sık karşılaşıyoruz. Arka cepheye ya da bahçe içindeki bir ağaca ulaşılacaksa, aracın duvarın dışından ne kadar uzanabileceğini hesaplayarak karar veriyoruz.
Bu yüzden telefonda bize yalnızca yüksekliği değil, aracın duracağı yer ile çalışılacak nokta arasındaki yaklaşık mesafeyi de sorarız. Adımla ölçülmüş kaba bir mesafe bile planlamayı çok kolaylaştırır.
Ağaç, kablo ve saçak gibi engeller hesaba nasıl girer?
Engeller, aracın daha uzağa kurulmasına ya da bomun engelin etrafından dolaşmasına yol açar; her iki durumda da kullanılabilir yükseklik azalır. Sahada en sık karşılaştığımız engeller şunlar:
- Ağaçlar: Bina önündeki ağaç sırası sepetin cepheye yaklaşmasını engeller. Eklemli bomlu platformlar ağacın üstünden aşabilir, ama bunun için de ek yükseklik ve yatay erişim gerekir.
- Elektrik ve telefon hatları: Enerji hatlarına, gerilim seviyesine göre belirlenen güvenlik mesafesinden fazla yaklaşılmaz. Hat binanın önünden geçiyorsa aracın konumu buna göre değişir; bazı durumlarda hattın enerjisinin kesilmesi için ilgili kurumla görüşmek gerekir.
- Saçak ve balkon çıkıntıları: Sepet saçağın altında kalırsa çatıya ulaşamaz, saçağın dış ucundan dolaşması gerekir. Geniş saçaklı çatılarda bu, ek yatay erişim demektir.
- Tente, tabela ve klima üniteleri: Alt katlardaki çıkıntılar sepetin cephe boyunca aşağı yukarı hareketini sınırlar.
- Zemin: Otopark döşemesi, rögar kapağı ya da yeni yapılmış kilitli parke destek ayaklarının oraya basmasına izin vermeyebilir; bu durumda araç daha uzağa kurulur.
Engelleri fotoğrafta gizlemeyin. Elektrik hattı ya da ağaç dalı görünmesin diye açıyı değiştirmek, sahada sürprizle karşılaşmanın en kolay yoludur.
20 metre ve 30 metre sepetli vinç hangi işlere yeter?
20 metre sınıfındaki bir platform konutta 5 ile 6 kata kadar cephe ve çatı işlerine yeter; 30 metre sınıfı ise 8 ile 9 katlı konutların çatısına ve yüksek sanayi yapılarına ulaşır. Bu değerler, aracın cepheye yakın kurulabildiği durum içindir.
20 metre sınıfı; tabela montajı, aydınlatma direği ve projektör değişimi, oluk temizliği, orta boy ağaçların budanması ve 5 kata kadar klima işleri gibi şehir içi işlerin çoğunu karşılar. Ancak araç binadan birkaç metre uzakta kalacaksa ya da önünde ağaç sırası varsa, 6 katlı bir binanın çatısında bu sınıf yetersiz kalabilir.
30 metre sınıfı iki durumda öne çıkar: bina gerçekten yüksekse ya da araç cepheye yanaşamıyorsa. Yüksek tavanlı fabrika ve depoların çatı ve cephe işleri, uzun gövdeli ağaçlar ve bahçeli sitelerde arka cepheye ulaşılması gereken işler bu gruba girer. Bom yükseldikçe destek ayaklarının tam açılması, zeminin taşıma gücü ve rüzgâr daha belirleyici hâle gelir; yüksek erişimde bu koşullara daha dikkatli bakarız.
Platformumuzun çalışma yüksekliği 30 metredir. İşinizin hangi sınıfa girdiğinden emin değilseniz kat sayısını ve aracın duracağı yeri söylemeniz yeterli; hesabı birlikte yaparız.
Bina çalışma yüksekliğimizi aşıyorsa ne yapıyoruz?
İş platformumuzun erişimini aşıyorsa bunu telefonda açıkça söylüyoruz; sahaya gidip "olmadı" demek yerine işi baştan doğru yönlendirmeyi tercih ediyoruz. Çalışılacak nokta 30 metrenin üzerindeyse ya da araç binaya yaklaşamadığı için erişim yetmiyorsa, işin başka bir yöntem gerektirdiğini baştan konuşuruz.
Yüksek binalarda her iş çatıda değildir. 12 katlı bir binanın 6. katındaki klima ünitesi ya da alt katlardaki bir tabela, bina yüksek olsa bile platformun erişimi içinde kalabilir. Bu yüzden önce binanın toplam yüksekliğine değil, çalışılacak noktanın yerden yüksekliğine bakarız.
Gerçekten erişimin dışında kalan işlerde başvurulan başlıca yöntemler daha yüksek erişimli platformlar, cephe iskelesi, asma iskele ya da cephe platformu ve ip erişim tekniğiyle çalışan ekiplerdir. Hangisinin uygun olduğu işin süresine, cephenin genişliğine ve binanın yapısına bağlıdır. Geniş ve uzun süren cephe işlerinde iskelenin neden öne çıktığını sepetli vinç mi iskele mi yazımızda anlattık.
Doğru yüksekliği nasıl birlikte netleştiriyoruz?
Doğru yükseklik birkaç bilgiyle çoğu zaman sahaya gitmeden netleşir. Bizi aradığınızda ya da WhatsApp'tan yazdığınızda şu bilgileri hazırlamanız yeterli:
- Binanın kat sayısı ve tipi (konut, iş yeri, depo) ya da biliyorsanız çalışılacak noktanın yerden yüksekliği.
- Yapılacak iş: çatı ve oluk, cephe, klima, tabela, ağaç ya da başka bir iş.
- Aracın duracağı yer ve bu yer ile çalışılacak nokta arasındaki yaklaşık mesafe.
- Ağaç, elektrik hattı, saçak ya da balkon gibi engeller.
- Binanın tamamını, çalışılacak noktayı ve aracın duracağı alanı gösteren birkaç fotoğraf.
Anasayfamızdaki "Kaç metre gerekir?" hesaplayıcısıyla bina tipine ve kat sayısına göre yaklaşık bir değer de görebilirsiniz. Çatı işleri için çatı, oluk ve baca işleri, yüksek kattaki dış üniteler için klima montajı sayfalarımıza bakabilir; kiralamanın bütün adımlarını Ankara sepetli vinç kiralama rehberimizde bulabilirsiniz.
Kat sayısını, adresi ve birkaç fotoğrafı +90 507 328 37 38 numarasından telefonla ya da WhatsApp'tan iletin. İşin platformumuzun erişimi içinde kalıp kalmadığını size açıkça söyleyelim.
Sık sorulan sorular
5 katlı binaya kaç metre sepetli vinç gerekir?
Konutta 5 katlı bir binanın çatı hizası yaklaşık 15 metredir. En üst kat cephesindeki işler için 14–15 metre, çatı ve oluk işleri için 17 metre civarında çalışma yüksekliği yeterli olur; araç binadan uzakta kalacaksa daha fazlası gerekir.
Çalışma yüksekliği ile sepet yüksekliği aynı mı?
Hayır. Çalışma yüksekliği, sepetteki kişinin elini uzatarak ulaşabildiği yaklaşık yüksekliktir; sepet tabanı bunun yaklaşık 2 metre altında kalır. Platformlar genellikle çalışma yüksekliğiyle tanıtılır.
Sepetli vinciniz kaçıncı kata kadar çıkar?
Çalışma yüksekliğimiz 30 metredir. Konutta her kat yaklaşık 3 metre olduğundan bu değeri 3'e bölerek ulaşılabilecek kat sayısını kabaca bulabilirsiniz; aracın binaya uzaklığı ve önündeki engeller bu sayıyı azaltabilir.
Araç binadan uzakta durmak zorundaysa ne olur?
Araç binadan uzaklaştıkça bom yana açılır ve ulaşılabilen yükseklik azalır. Aracın duracağı yer ile çalışılacak nokta arasındaki mesafeyi ve birkaç fotoğrafı paylaşırsanız erişimin yetip yetmeyeceğini telefonda netleştiririz.
İş yeri ve depo binalarında hesap nasıl yapılır?
İş yerlerinde kat başına 4 ile 4,5 metre, depo ve fabrikalarda tek kat için 6 metre ve üzeri hesaplanır. Bu yapılarda kat sayısı yanıltıcı olabileceği için çalışılacak noktanın yerden yüksekliğini söylemek en doğrusudur.


